Wanneer is een werkgever aansprakelijk voor de schade die een werknemer lijdt door een bedrijfsongeval? Gisteren verscheen een uitspraak over werkgeversaansprakelijkheid waarin de juridische maatstaf werd uitgelegd. In dit artikel zal ik de belangrijkste punten benoemen, want deze zijn van belang bij ieder bedrijfsongeval.
Bedrijfsongeval
Een havenarbeider is verantwoordelijk voor het laden en lossen van zeecontainers. Tijdens laadwerkzaamheden op het schip kwam een combinatie van gestapelde containers vast te zitten tegen een verlaagd plafond van het Main Deck. Hierdoor kwam de terminaltrekker abrupt tot stilstand, met forse schade aan de container en letsel bij de medewerker als gevolg. Zo hadden zich nadien nek- en rugklachten, uitstralende pijn, paniekaanvallen, slaapproblemen en complexe PTSS ontwikkeld. De werknemer vorderde schade als gevolg van dit bedrijfsongeval.
Werkgeversaansprakelijkheid
Of de werkgever aansprakelijk is voor de schade van de werknemer hangt af of voldaan is aan de voorwaarden van artikel 7:658 BW. Dit artikel luidt als volgt:
De werkgever is verplicht de lokalen, werktuigen en gereedschappen waarin of waarmee hij de arbeid doet verrichten, op zodanige wijze in te richten en te onderhouden alsmede voor het verrichten van de arbeid zodanige maatregelen te treffen en aanwijzingen te verstrekken als redelijkerwijs nodig is om te voorkomen dat de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden schade lijdt.
Dit kader is voor iedere zaak waarin werkgeversaansprakelijkheid speelt van belang. Hieronder staan belangrijkste uitgangspunten.
1. Stelplicht en bewijslast
De werknemer moet stellen – en zo nodig bewijzen – dat hij in de uitoefening van zijn werkzaamheden schade heeft geleden. Meestal is het genoeg als vaststaat dat het ongeval op de (ruim uit te leggen) werkplek is gebeurd. De werknemer hoeft overigens niet steeds de precieze toedracht of oorzaak van het ongeval te bewijzen. Blijft de toedracht onduidelijk, dan komt dat risico in beginsel voor rekening van de werkgever.
2. Aansprakelijkheid werkgever
Staat vast dat de schade is ontstaan “in de uitoefening van de werkzaamheden”, dan is de werkgever in beginsel aansprakelijk. Alleen als de werkgever aantoont dat hij niet is tekortgeschoten in zijn zorgplicht, kan hij daaraan ontkomen. Lukt dat niet, dan wordt het causaal verband tussen de tekortkoming en het ongeval aangenomen.
3. Ruime zorgplicht, geen absolute waarborg
Artikel 7:658 BW schept geen absolute garantie tegen elk denkbaar gevaar, maar de zorgplicht is wel ruim. Niet snel wordt aangenomen dat de werkgever ‘genoeg’ heeft gedaan. Welke maatregelen en instructies worden verwacht, hangt af van alle omstandigheden van het geval.
4. Hoog veiligheidsniveau als norm
Een hoog veiligheidsniveau is de norm. De werkgever moet (technische) maatregelen nemen en aanwijzingen geven die redelijkerwijs nodig zijn om schade door onveiligheid of onvoldoende onderhoud te voorkomen. Relevante factoren zijn onder andere:
-
hoe waarschijnlijk is onoplettendheid/onvoorzichtigheid van de werknemer?
-
hoe groot is de kans op een ongeval?
-
hoe ernstig kunnen de gevolgen zijn?
-
hoe bezwaarlijk is het om extra veiligheidsmaatregelen te treffen?
-
lagen die maatregelen vóór het ongeval al voor de hand?
-
bestaan er specifieke veiligheidsvoorschriften?
5. Waarschuwen, instrueren en toezien
Als het gevaar niet volledig kan worden weggenomen, komt het aan op waarschuwingen en duidelijke instructies. Van belang zijn de grootte en voorzienbaarheid van het gevaar en de kennis en ervaring van de werknemer. Een werkgever moet actief toezien dat instructies daadwerkelijk worden nageleefd.
Hoe oordeelde de rechter?
In deze specifieke zaak oordeelde de kantonrechter dat de werkgever haar zorgplicht heeft geschonden. Dit omdat zij niet concreet heeft onderbouwd dat zij de werknemer daadwerkelijk had geïnstrueerd om op het Main Deck altijd de tanktopstand te gebruiken. De enkele aanwezigheid van waarschuwingsborden voor de verlaging van het Main Deck was onvoldoende. Van de werkgever mocht worden verwacht dat zij haar chauffeurs duidelijk, regelmatig en persoonlijk instrueert over de wijze van oprijden en het gebruik van standen en joysticks. Daarom is de werkgever tekortgeschoten in haar zorgplicht en aansprakelijk voor de schade van de havenarbeider.
Bedrijfsongeval gehad? Praktische tips voor werknemers
Bewijs verzamelen is van groot belang. Bijvoorbeeld bewijs dat het een bedrijfsongeval is. Oftewel bewijs dat de werknemer schade in de uitoefening van zijn werkzaamheden schade heeft geleden. Hoewel het niet nodig is, is het prettig om bewijs te hebben van de toedracht van het ongeval en wat de oorzaak is geweest. Verzamel bijvoorbeeld bewijs van bepaalde veiligheidsprocedures (waren deze up to date op het moment van het bedrijfsongeval)? Heeft de werkgever structureel onderhoud en controle van machines/gereedschappen uitgevoerd? In een procedure is namelijk van belang of een werkgever zijn zorgplicht is nagekomen.
Snel handelen
Hoe langer een werknemer wacht, des te moeilijker het is om bewijs te verzamelen. Snel handelen is daarom het devies. Heeft u een bedrijfsongeval gehad en hierdoor schade opgelopen? Neem vrijblijvend contact op om te sparren over uw zaak. U kunt mij bellen op onderstaand nummer of mailen naar: m.bathoorn@bosadvocaten.nl
